Holi’r Asesydd: Peter Kay
Sut wyt ti wedi gweld dy fisoedd cyntaf di fel asesydd ynni?
Dw i wir wedi mwynhau bod mas yn y gymuned, yn cwrdd â phobl yn eu cartrefi ac yn ymweld a llefydd prydferth a diddorol yn Sir Benfro.
Dw i wedi gweld bod perchnogion tai yn gwerthfawrogi dull Cartrefi Clyd o wneud pethau. Maent wir yn gweld y gwerth yn ein gwasanaeth personol – ac eisiau clywed sut i leihau ôl-troed carbon eu cartrefi tra’n eu gwneud yn fwy clyd ac yn rhatach i’w gwresogi.
Beth wyt ti wedi dysgu nad oeddet ti’n ei ddisgwyl cyn dechrau?
Mae’r awydd i weithredu ar faterion amgylcheddol gan y gymuned wedi bod yn galonogol.
Ro’n i ychydig yn naîf o bosib, gan feddwl byddai’r newidiadau’n cael eu gyrru rhan fwyaf gan fuddion ariannol, a lleihau costau gwres. Yn amlwg, mae’r ochr ariannol yn ffactor i gleientiaid, ac mae’r adroddiadau’n bendant yn cyfeirio at sut i ddelio gyda chostau cynyddol ynni. Ond dw i wedi siomi ar yr ochr orau gan weld mai cymhelliant cynifer o bobl yw i leihau allyriadau carbon. Mae wedi bod yn bleser i fod yn rhan o wasanaeth sydd yn gosod hyn allan i fy nghymuned.
Pam oeddet ti eisiau dechrau’r gwaith hwn?
Er mwyn gwneud gwahaniaeth! Gyda theulu sy’n tyfu, dw i wedi dod yn fwy ac yn fwy ymwybodol o effaith ein defnydd ynni presennol, a beth mae hwn yn meddwl tra’n paratoi at y dyfodol. Dw i hefyd â diddordeb go iawn mewn darparu cymunedau gyda chyngor a datrysiadau annibynnol ar gyfer eu hanghenion ynni.
Mae cynnig cyngor ôl-osod yn un ardal fedra i wneud gwahaniaeth oddi fewn. Pan ddaeth y siawns i ymuno â thîm proffesiynol Cartrefi Clyd, wnes i neidio a byth edrych yn ôl!
Ydy dy berthynas ag ynni wedi newid? Neu’r dull rwyt ti’n defnyddio dy gartref? Beth am dy gymuned?
Ydy, yn llwyr! Yn y gorffennol dw i wedi aros oddi ar y grid o dro i dro, ac fe wnaeth y profiadau hynny ddatblygu fy nghysylltiad gyda chynhyrchu ynni. Os wyt ti’n byw o dan yr amodau yna, mae rhaid ti fod yn ymwybodol o faint o ddŵr sy’n rhedeg, faint o wynt sy’n chwythu, os ydy hi’n heulog neu beidio. Yn yr amgylchiadau yna, mae cyfyngiadau ar yr ynni sy’n bosib i chi ddefnyddio, a pha amser o’r diwrnod y mae’n bosib i chi ei ddenfyddio.
Nid yw pawb eisiau byw yn yr eithafion yna fodd bynnag – mae nifer o bobl eisiau eu cartrefi fod yn llefydd haws, cynhesach, clydach i fyw ynddynt. Ond mae’r profiad hwnnw, ac wedyn bod yn rhan o Gartefi Clyd wedi crisialu’r syniad bod ynni’n dod o rywle. Mae arbed ynni wedi dod yn rhan anatod o’r hyn dw i’n ei wneud gartef ac yn y gymuned dw i’n rhan ohoni.
Pryd wnes di ddechrau cymryd diddordeb mewn canfod datrysiadau i newid hinsawdd?
Gan fy mod i’n byw yng Ngorllewin Cymru, rhan hyfryd o’r byd, dw i’n canfod fy hun yng nghanol nifer o arloeswyr mewn datrysiadau amgylcheddol. Un arloeswr o’r math yw Cwm Arian Renewable Energy, cwmni budd cymunedol gyda thyrbin gwynt sy’n cynhyrchu digon o ynni gwyrdd ar gyfer 450 o dai. Yn ogystal, maent yn ymgymryd â nifer o brosiectau amgylcheddol sydd wedi’u teilwra i’r cymunedau maent yn rhan ohonynt.
Beth yw’r cyngor rwyt ti’n ei gynnig fwyaf i bobl sydd wedi cael asesiad?
Cymerwch eich amser yn darllen yr adroddiad! Maent wedi cael eu hysgrifennu gan gydlynydd ôl-osod cymhwysiedig. Mae tipyn o wybodaeth dechnegol – ond y ffrodd orau i’w ddisgrifio yw fel cynllun canol-dymor i wella eich cartref. Edrychwch arno fel y camau cyntaf i wneud eich cartref yn glyd, rhatach i’w wresogi ac yn well i’r amgylchedd.
Cofiwch ynghyd ag insiwleiddio, mae awyru’n bwysig hefyd – peidiwch â chael eich lleddfu! Torrwch y peth i lawr.
Pam wyt ti’n meddwl bod Cartrefi Clyd yn cynnig rhywbeth gwahanol?
Proffesiynoldeb! Yr amser ry’n ni’n ei dreulio gyda chleientiaid, y cyngor annibynnol a’r manylder i’w hanghenion a’u cartrefi.
Hanfod Cartrefi Clyd yw Cwmnïau Budd Cymunedol ledled Cymru – ry’n ni’n bartneriaeth o sefydliadau wedi’u gosod yn ein cymuned, sy’n gweithio o fewn ein cymuned. Mae’n amhosib gorbwysleisio gwerth hyn.